خبرگزاری شبستان

شنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۸

السبت ١٤ شعبان ١٤٤٠

Saturday, April 20, 2019

اللَّهُم کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن، صَلَواتُکَ علَیه و علی آبائِه، فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَه، وَلِیّاً وَ حَافِظاً و قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْنا، حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعا وَ تُمَتعَهُ فیها طَویلا" - خدایا، ولىّ‏ ات، حضرت حجّت بن الحسن، که درود تو بر او و بر پدرانش باد؛ در این لحظه و در تمام لحظات سرپرست و نگاهدار و راهبر و یارى گر و راهنما و دیدبان باش، تا او را به صورتى که خوشایند اوست، ساکن زمین گردانیده و مدّت زمان طولانى در آن بهره مند سازی

سرویس : اندیشه - سبک زندگی زمان :   ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ - ۱۲:۰۸ شناسه خبر : ۷۷۴۵۴۹

چهارشنبه سوری یا فرهنگ سوزی؟/سیئات را به اسم فرهنگ تمام نکنیم
در کتاب مفاتیح الحیات آیت الله جوادی آملی ضمن اشاره به برخی متون پیش از اسلام، عنوان شده که چهارشنبه سوری در آن زمان اصلا وجود نداشته و کارهایی که امروز انجام می شود در واقع به مثابه ظلم به فرهنگ ایران است.

خبرگزاری شبستان، گروه اندیشه: آیت الله العظمی جوادی آملی در کتاب گرانسنگ «مفاتیح الحیات» می نویسد: آتش، در ایران قدیم مقدس و همپایه فرزند اهورا مزدا شمرده می شد. از این رو پیش از نوروز به آتشکده ها می رفتند و آتش بر می افروختند و چون طبق برخی نقل ها در ایران هفته نبود، این مراسم در سیصد و شصتمین روز سال (روز بیست و ششم اسفندماه) برگزار می شد و معتقد بودند در این روز فَروَرهای (ارواح) نیاکان به زمین فرود می آیند و این آتش برای راهنمایی آنهاست(1)، ولی آتش افروختن و جستن از آن و شادی کردن در کنار آن، ترقه زدن و منفجر کردن مواد منفجره در چهارشنبه آخر سال، نه برهان عقلی دارد نه دلیل نقلی و نه منفعت ملی و جز خرافه و در مواردی زبانباری غیرقابل جبران چیز دیگری نیست.

 

در هیچ یک از متون باقی مانده پیش از اسلام اشاره ای به جشن چهارشنبه سوری نشده است. در اوستا، کتیبه های عیلامی، هخامنشی، اشکانی و ساسانی و نیز در متون پهلوی و حتی در روایت های مورخان یونانی درباره ایران نیز درباره جشن چهارشنبه سوی مستند و سخنی در دست نیست.

 

متون دوران پس از اسلام نیز در این باره تقریبا ساکت بوده اند، حتی در آثار محقق دقیقی همچون ابوریحان بیرونی نیز درباره آن توضیحی داده نشده است. نخستین و کهن ترین کتابی که در آن به آتش افروزی در جشن چهارشنبه سوری اشاره شده ا ست کتاب «تاریخ بخارا» اثر «ابوبکر محمد بن جعفر نَرشَخی»(286-385ق) است. در این کتاب که به نام «مزارات بخارا» نیز شناخته می شود آمده است که وقتی امیرمنصور بن نوح سامانی در ماه شوال سیصد و پنجاه قمری به ملک نشست، دستور داد که هنوز سال تمام نشده، در شب چهارشنبه چنان که عاد قدیم است، آتش عظیم افروختند.

 

دومین متن کهن، شاهنامه فردوسی است:

ز جیحون همی آتش افروختند/زمین و هوا را همی سوختند(2)

 

پس این کار سنت سیئه و ظلم به فرهنگ مردم بزرگ ایران است و نه تنها مبنای عقلی ندارد، بلکه بر خلاف نظم و امنیت و آسایش همنوعان است و آزادی آنان را سلب می کند و آسیب ها و تلفات فراوان در پی دارد. برای نوجوانان و جوانان یک جامعه عیب است که پدران و مادران برای رشد و سلامت آنان از جان و سلامت خود مایه بگذارند، ولی آنان بر اثر جهل علمی یا جهالت عملی، خود را بسوزانند و جامعه را نیز در اضطراب فرو ببرند! بلکه زیبنده کشور اسلامی این است که از این سنت زشت دست بردارد و سنت های الهی مانند عید فطر، عید قربان، نماز جمعه و ... را زنده کند.

 

امام رضا(ع) فرمود: «خدا رحمت کند کسی را که امر (سنت) ما را زنده کند» و در ادامه افزودند: «اگر مردم زیبایی های سخن ما را بدانند از ما پیروی خواهند کرد».(3)

 

پی نوشت ها:

برگرفته از کتاب مفاتیح الحیات نوشته آیت الله جوادی آملی

1.فرهنگ اساطیر، محمدجعفر یاحقی، واژه چهارشنبه سوری

2.چهارشنبه سوری(مقاله مرادی غیاث آبادی)، رفیع زاده

3.عیون اخبار الرضا، ج1، ص307

پایان پیام/248

نظرات

نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
ارسال

نظرات ارسال شده

سرخط خبرهای سرویس

یک استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد:

تمدن از دل انتظارِ محدود به دعا خارج نمی شود/هویت سیاسی شیعه متاثر از مهدویت است

حجت الاسلام صادق نیا تاکید کرد: اگر کسی مهدویت را به یک فهم ذهنی تقلیل دهد، به اینکه منتظرانی باشند و شب تا صبح برای آمدن حضرت بقیه الله الاعظم(عج) دعا کنند یا اگر کسی مهدویت را به فهم سازمانی تقلیل دهد، از دل آن تمدنی خارج نمی شود.

اخبار برگزیده شبستان