خبرگزاری شبستان

جمعه ۱ شهریور ۱۳۹۸

الجمعة ٢١ ذو الحجّة ١٤٤٠

Friday, August 23, 2019

اللَّهُم کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن، صَلَواتُکَ علَیه و علی آبائِه، فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَه، وَلِیّاً وَ حَافِظاً و قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْنا، حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعا وَ تُمَتعَهُ فیها طَویلا" - خدایا، ولىّ‏ ات، حضرت حجّت بن الحسن، که درود تو بر او و بر پدرانش باد؛ در این لحظه و در تمام لحظات سرپرست و نگاهدار و راهبر و یارى گر و راهنما و دیدبان باش، تا او را به صورتى که خوشایند اوست، ساکن زمین گردانیده و مدّت زمان طولانى در آن بهره مند سازی

سرویس : خراسان شمالی - زمان :   ۱۳۹۷/۶/۲۵ - ۱۱:۲۳ شناسه خبر : ۷۲۷۹۸۶
اختصاصی شبستان؛
از مراسم عَلَم بندان تا تعزیه بنی اسد/ نخل گردانی؛ آیینی اصیل و نمادی پرمحتوا
اقوام خراسان شمالی همانند سایر اقوام، دارای آیین های خاصی در ماه محرم هستند که از جمله آیین ها می توان به تعزیه، نخل گردانی، علم گردانی، پرده خوانی، آیین شام غریبان، علم بندان و سینه زنی که در فهرست آثار ملی میراث معنوی به ثبت رسیده، اشاره کرد.

خبرگزاری شبستان _ خراسان شمالی؛ آیین های عزاداری ماه محرم همه ساله در سراسر ایران با شور و عشق خاص مردم به اباعبدالله الحسین (ع) برگزار می شود و عاشقان آن حضرت ارادت و تجدید میثاق خود را هر سال در قالب عزاداری مستحکم تر می کنند. این آیین های عزاداری به فراخور فرهنگ و شیوه های مرسوم هر منطقه متفاوت است و از دیرباز همواره در قالب هیئت های مذهبی و راه اندازی دستجات و تکایا برگزار شده است.

 

اقوام خراسان شمالی نیز همانند سایر اقوام و هموطنان خود در جای جای کشور عزیزمان دارای مراسم ها و آئین های مذهبی هستند، از جمله مراسم ماه هاى محرم و صفر شامل تعزیه، نخل گردانی، علم گردانی، پرده خوانی، آیین شام غریبان، علم بندان و سینه زنی است که در فهرست آثار ملی میراث معنوی به ثبت رسیده است.

 

*آيين عَلَم بندان

اهالی استان خراسان شمالی به دلیل دارا بودن اعتقادات مذهبی ریشه دار، مراسم مذهبی به خصوص در ماه محرم توسط هیئت ها و دسته روی های عاشورا و تاسوعا در فضای معنوی برگزار می کنند و این عزاداری ها را می توان از آن دسته ای نام برد که از دل برمی خیزد  و به طور یقین این نوع عزاداری به دل می نشیند. یکی از آیین های عزاداری ایام سوگواری محرم در استان خراسان شمالی، آیین عَلَم بندان است که هر ساله این استان مذهبی را میزبان خیل عظیمی از عزاداران و مشتاقان معرفت اباعبدلله الحسین از گوشه و کنار می کند.

 

 

نحوه برگزاری مراسم :عَلَم بندان یکی از آئین های مذهبی مردم خراسان شمالی است که برای زنده نگه داشتن واقعه عاشورا و عزاداری امام حسین علیه السلام در آخرین روز ذی الحجه و اولین روز محرم برگزار می شود. در آئین عَلَم بندان، عَلَم های هیئت ها که نماد و نشانه ورود به ماه محرم است در مساجد با پارچه های نذر بسته می شود. عَلَم ها با پارچه های رنگی قرمز و سبز بسته می شود و پنجه فلزی از جنس فلز در بالای عَلَم قرار می گیرد.

 

*آيين سينه زني «حسن، حسين»

سینه زنی از مراسم سنتی عزاداری برای سید الشهداء علیه السلام و دیگر ائمه معصومین است که همراه با نوحه خوانی  و با آهنگ خاصی بر سر و سینه زدن همراه است. اصل این سنت به ویژه درمیان عرب ها رواج داشته و بعدها به صورت موجود درآمده است.

 

در استان خراسان شمالی مراسم سینه زنی «حسن، حسین» به شکلی ویژه برگزارمی شود. این نوع سینه زنی از قدیمی ترین سینه زنی های مردم استان است و در تمام نقاط استان شاهد اجرای آن هستیم. در این مراسم که بعد از اتمام روضه خوانی روزهای تاسوعا و عاشورا برگزار می شود، مردها در یك طرف و خانم ها در طرف دیگر میدان جمع می شوند و علم ها نیز در وسط میدان قرار می گیرد و سپس تعداد زیادی از مردهای حاضر بر دور این علم ها حلقه ماتم تشکیل می دهند و شروع به سینه زدن می کنند و در حلقه این دایره دو نفر به عنوان سرگروه یا سردسته انتخاب می شوند.

 

*تعزيه ترک هاي شمال خراسان

تُرک های خراسان، بخشی از اقوام ترک تبارِ ساکنِ خراسان هستند. ترک های خراسان به زبان ترکی خراسانی تکلم می کنند و از لحاظ جمعیتی یکی از گروهای قومی در استان های خراسان به شمار می روند.  تعزیه ترک های شمال خراسان، نمایش و آیینی نمایشی مذهبی است با چهارچوبی خاص و یکی از جلوه های ماه محرم است که وقایع مذهبی، داستان های تاریخی، اساطیر و قصه های عامیانه را بازگو می کند.

 

*تعزيه کردهاي شمال خراسان

کردهای خراسان و ترک های خراسان در منطقه وسیعی از نواحی شمال خراسان زندگی می کنند و از لحاظ جمعیتی یکی از گروهای قومی در استان های خراسان به شمار می روند. مجالس تعزیه، انواع مختلف دارد، برخی از آنها وقایع کربلا و برخی دیگر مصائب خاندان پیامبر صلوات الله علیه را بازگو می کنند.

 

 

*آيين علم گرداني

عَلَم گردانی یکی از آئین های مذهبی مردم جاجرم است که برای زنده نگه داشتن واقعه عاشورا و عزاداری امام حسین علیه السلام در نهمین شب محرم شب عاشورا برگزار می شود. در آئین علم گردانی، علم های هیئت های شهر جاجرم که نشانه علاقه مندی به خاندان پیامبر است در شهر به حرکت در می آیند. شرکت کنندگان در مراسم علم گردانی با اجتماع در داخل حسینیه بزرگ شهر با شور هر چه تمام تر علم گردانی می کنند.

 

*تعزيه خواني

مجالس تعزیه از آیین های معنوی و یکی از رسوم دیرین مردم استان خراسان شمالی است که در ماه محرم و ماه صفر برگزار می شود. تعزیه نوعی شبیه سازی است که در یك محوطه، با حضور مردم توسط چند نفر انجام می گیرد که در نقش قهرمانان کربلا و با لباس های مخصوص و ابزار جنگی وهمراه با دهل و شیپور، نیزه، شمشیر و غیره ایفای نقش می کنند. بیشترین تعزیه ای که در استان خراسان شمالی اجرا می شود، تعزیه حضرت عباس و بعد از آن تعزیه حضرت علی اکبر است. تعزیه در این استان به صورت یك سنت و فرهنگ درآمده است.

 

*پرده خواني روز عاشورا

یکی از آیین های عزاداری ایام سوگواری محرم در استان خراسان شمالی، آیین پرده خوانی روز عاشوراست که هر ساله این استان مذهبی را میزبان خیل عظیمی از عزاداران و مشتاقان معرفت اباعبدالله الحسین از گوشه و کنار می کند. در این استان هر ساله در روز دهم ماه محرم  اهالی در قالب هیئت های عزاداری، سینه زنی، نخل گردانی، تعزیه خوانی، زنجیرزنی و از همه مهم تر پرده خوانی به عزاداری می پردازند.

 

 

*آيين نخل گرداني

وجود نمادها و سمبل ها از ویژگی های مراسم است، نخل گردانی هم یکی از نشانه های مراسم عزاداری و سوگواری امام حسین در ایام تاسوعا و عاشوراست که با نظم و ترتیب خاصی همه ساله در شهر جاجرم اجرا می شود. نخل، تابوت بزرگ و بلندی است که بر آن خنجر و شمشیر و پارچه های قیمتی بسته شده و روز عاشورا به عنوان نمادی از تابوت امام حسین علیه السلام حرکت داده می شود. نخل ممکن است از جنس چوب و یا فلز و به شکل خیمه ای باشد، در زیر نخل، تیرهای چوبی به صورت افقی نصب شده جهت بلند کردن نخل توسط عزاداران، که در نخل بزرگ تعداد آن 5 تا 7 چوب است و در نخل دهقان کمتر دیده می شود. روی نخل را با پارچه های سبز رنگ و یا سیاه که نوشته های مذهبی روی آن رودوزی شده می پوشانند. در نوک دو نخل نیز علم هایی نصب شده که این علم ها شبیه به نیزه های جنگی می باشد که در اصطلاح محلی به آن تیغه می گویند و نوشته ها با اشعار مذهبی که در واقعه کربلاست روی آن حکاکی شده و در هنگام اجرای مراسم، دو نفر سوار بر نخل، نمادهایی از سرهای بریده شده را که به صورت دو نوع میوه سیب و انارست بر روی این تیغه ها می گذارند.

 

 

*آیین شام غريبان

این آیین معنوی یکی از رسوم دیرین مردم استان خراسان شمالی است که در عزاداری ماه محرم و در دهمین شب محرم برگزار می شود. مردم عزادار استان خراسان شمالی با حضور در مساجد و حسینیه های شهرها و روستاها با نوحه سرایی و مداحی برای غربت و تنهایی قافله سالار دشت نینوا زینب کبری سلام الله علیها در شب شام غریبان، هر هیئت با شمع هایی که در دست داشتند محله به محله می رفتند و در آن شب، همه چراغ های خانه ها را خاموش می کنند و در هر محل و یا منطقه ای که می رسند توقف کرده و به عزاداری و همدردی با اسرای کاروان امام حسین علیه السلام می پردازند و اقدام به نوحه سرائی می کنند.

 

*آيين يازدهم محرم امامزاده کوران

این آیین معنوی یکی از رسوم دیرین مردم شهرستان اسفراین در امامزاده کوران است. هزاران نفر از عزاداران حسینی از شهر و روستاهای اطراف در امامزاده کوران (احمد بن موسی) طبق رسمی کهن، همزمان با یازدهمین روز از ماه محرم، با برافراشتن علم ها، بیرق ها و برپایی دسته های عزاداری، سینه زنی و زنجیرزنی و تعزیه خوانی در غم شهادت اباعبدالله الحسین علیه السلام و یاران باوفایش به سوگواری می پردازند.

 

*تعزيه بني اسد (بيل گردانی)

این آیین معنوی یکی از رسوم دیرین مردم استان خراسان شمالی است که در عزاداری ماه محرم و در دوازدهمین روز محرم برگزار می شود. تعزیه بنی اسد (حمل بیل) نوعی شبیه سازی است از طایفه بنی اسعد که در واقعه عاشورا، پیکر مطهر امام حسین و دیگر شهدا را پس از این که سه روز در بیابان کربلا  مانده بود، با بیل و ابزار دیگر به خاک سپردند. این آیین یك مرشد و رهبر دارد که نوحه های اصیل و خاصی را قرائت می کند و مردم در پاسخ به نوحه ها، اشك و مویه کرده و مراسم تشییع نمادین شهدای کربلا را برگزار می کنند.

 

 

پایان پیام/71

نظرات

نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
ارسال

نظرات ارسال شده

سرخط خبرهای سرویس

فرمانده سپاه جواد الائمه خراسان شمالی:

خدمات رسانی ۳۳۸ گروه جهادی در مناطق محروم خراسان شمالی

فرمانده سپاه جواد الائمه(ع) خراسان شمالی گفت: ۳۳۸ گروه جهادی در حوزه های مختلف و مناطق محروم خراسان شمالی خدمات رسانی می کنند.

اخبار برگزیده شبستان