خبرگزاری شبستان

جمعه ۲۹ تیر ۱۳۹۷

الجمعة ٧ ذو القعدة ١٤٣٩

Friday, July 20, 2018

اللَّهُم کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن، صَلَواتُکَ علَیه و علی آبائِه، فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَه، وَلِیّاً وَ حَافِظاً و قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْنا، حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعا وَ تُمَتعَهُ فیها طَویلا" - خدایا، ولىّ‏ ات، حضرت حجّت بن الحسن، که درود تو بر او و بر پدرانش باد؛ در این لحظه و در تمام لحظات سرپرست و نگاهدار و راهبر و یارى گر و راهنما و دیدبان باش، تا او را به صورتى که خوشایند اوست، ساکن زمین گردانیده و مدّت زمان طولانى در آن بهره مند سازی

سرویس : اندیشه - علوم انسانی زمان :   ۱۳۹۷/۴/۴ - ۰۹:۱۳ شناسه خبر : ۷۱۱۹۱۷
عیسی عظیمی، مترجم «فوتبال و فلسفه» در گفت وگو با شبستان از روسیه(۲)؛
رونمایی فوتبال از واقعیات؛ ذهن زیبا یا بازی زیبا؟!
خبرگزاری شبستان: این در کنار هم بودن مفهوم انسانی است، اگرچه کل ماجرا در قالب یک بازی است اما وقتی کار سخت می شود طرفداران به کناری می ایستند و با هم صحبت می کنند، حتی ممکن است کار به دلداری دادن به یکدیگر برسد. این از ویژگی های بارز فوتبال است.

به گزارش خبرنگار گروه اندیشه خبرگزاری شبستان: بازی فوتبال اشک ها و لبخندهای مردم سرزمین های مختلف است. ملت هایی که همه به عشق و حال و هوای حضور تیم مورد علاقه شان در این بازی پر هیجان می خواهند خودی نشان دهند و یک فرهنگ، یک هویت و نهایتا یک افتخار ناشی از برتر دانستن کشورشان نسبت به دیگر ممالک را در گردونه پرتلاطم بازی فوتبال به رخ ساکنان دهکده جهانی برسانند.

 

این یکدلی و هدف مشترک که میان مخاطبان و هواداران تیم های مختلف باشگاهی و ملی دیده می شود، همه ناشی از یک ماهیت و حس مشترکی است که در میان تماشاچیان موج می زند. چیستی و چرایی این امر را می توان در فلسفه فوتبال یافت که چندسالی می شود با ترجمه یک اثر ویژه و البته متفاوت به دنیای فوتبالی فارسی زبان راه یافته است.

 

«عیسی عظیمی» مترجم کتاب «فوتبال و فلسفه» است و دانش آموخته کارشناسی زبان و ادبیات انگلیسی، کارشناسی ارشد ارتباطات اجتماعی(گرایش روزنامه نگاری)؛ پانزده سالی از عمر مطبوعاتی او به عنوان روزنامه نگار آزاد می گذرد و با بسیاری از روزنامه ها و سایت های مختلف از سال ها پیش همکاری داشته و دارد.

 

عظیمی در مورد علت اینکه سراغ چنین موضوعی برای ترجمه رفته است، گفت: واقعیت آن است که زمانی که می خواستیم از مفاهیم فوتبالی بنویسیم بسیاری از مواقع با کمبود مفهوم مفاهیم فلسفی علمی مواجه بودیم، مثلا در مورد اخلاقی بودن یا اخلاقی نبودن یک حرکت در بازی قصد داشتی بنویسی همیشه یک نقصانی وجود داشت، همواره در مورد منابع به ویژه منابع فارسی زبان با کمبود مواجه بودیم. در نتیجه سراغ این موضوع رفتم. کتاب «فوتبال و فلسفه» را خواندم و دیدم واقعا چه قدر جای چنین اثری در مفاهیم زبان فارسی در مورد بازی فوتبال خالی است. در نتیجه این کتاب را در چهار سال ترجمه کردم.

 

فوتبال و فلسفه، ترجمه عیسی عظیمی کتابی است که با نگاه تخصصی تلاش دارد بسیاری از موضوعات در گستره بازی فوتبال را برای مخاطبان تبیین کند. بر آن شدیم با توجه به اینکه در ایام جام جهانی قرار گرفته ایم و تیم ملی ایران نیز در این دوره حضوری پرقدرت داشته است با وی گفت وگویی داشته باشیم.

 

در حالی این گفت وگو با عظیمی انجام شد که وی در روسیه به سر می برد تا از نزدیک به عنوان یار دوازدهم، تیم ملی را همراهی کند، پیش از این بخش نخست این گفت وگو با حضورتان تقدیم شد و آنچه در ادامه می خوانید مشروح بخش دوم و پایانی این گفت وگو است که در اوج هیاهوی فوتبال دوستان در استادیوم، با وی انجام شده است:

 

 

 

 

دکتر داوری اردکانی در مصاحبه ای در مورد فوتبال عنوان کرده بود: «شرایط و زمینه ها و علایق جمع شده‌است که مردم در اوقات فراغتشان از کار بیگانه‌کننده (به تعبیر مارکس) به پناه یکی از تعلق های ممکن زمان بروند و یکی از این پناه های مناسب، فوتبال است. فوتبال وهم بزرگ زمان ماست»؛ از نظر شما این وهم چگونه پدید می آید و چرا با وجود وهم بودن اش، گویی در یک سیر واقعی حرکت می کند؟

 

استاد داوری اردکانی خوشبختانه در مورد فوتبال بسیار صاحبنظر و مشتاق هستند. در مورد سخن این استاد بزرگوار می توانم به بحث تعلق اشاره کنم. هواداران فوتبال دوست دارند که بر اساس ذات اجتماعی انسان، به یک جایی تعلق داشته باشند. لذا فوتبال این فرصت را به ما می دهد که در قالب هوادار متعلق به یک جمعی باشیم، همیشه می گوییم «ما» بردیم و «ما» باختیم و این ما تعلق به مجموعه ای دارد که اسم آن تیم است و با خودش حسی از اطمینان را به همراه می آورد. البته وقتی که مفاهیمی مثل باشگاه ها و تیم های ملی مطرح می شود هر مجموعه ای هم شاخصه های خودش را دارد. مثلا در همان کشور آرژانتین تیم های «بوکاجونیورز» و «راسینگ کلاب»، تیم بوکارجونیورز تیم برای طبقه فرودست جامعه است و تیم دیگر اکثر هوادارانش را طبقه بالای متوسط تشکیل می دهند.

 

این شرایط انواع و اقسامی از «ما» را در فوتبال پدید می آورد؛ یعنی «ما فقرا»، «ما ثروتمندان». این نوعی جدا کردن و خلاصه کردن جمع های مختلف است و به تبع قوانین نانوشته ای هم وجود دارد. تعلق داشتن به این جمع ها بسیاری از دستاوردها را برای هواداران فوتبال دارد.

 

Image result for ‫هواداران فوتبال ایران‬‎

 

اصلا وقتی که هوادار فوتبال هستید گفت وگو را از طریق فوتبال یاد می گیرید، هرچند که ممکن است چندان منطقی نباشد چون روی تیم خودتان تعصب دارید و رقیب هم روی تیم خودش این احساس را دارد، ولی وقتی که به یک بازی می رسید و یک طرف شما و  طرف دیگر رقیب تان قرار می گیرد، تلاش برای متقاعد کردن این مساله که کدام تیم بهتر است «کُری خوانی» باعث می شود که هواداران فوتبال آدم های دموکراتیک تری بر اساس این آموزه های نانوشته باشند.

 

پس در شرایط فوق، باید با طرف مقابل تان از در گفت وگو وارد شوید و این گفت وگو باعث به وجود آمدن ارتباط حتی با هواداران تیم رقیب می شود. برای مثال در همین بازی های جام جهانی، بعد از بازی ایران و مراکش بسیاری از طرفداران ایرانی و مراکشی در خیابان های سن پترزبورگ حضور یافتند و دسته جمعی به خوشحالی پرداختند.

 

همچنین، واکنشی که رسانه های اجتماعی در مورد گل به خودی بازیکن مراکش داشتند و دلداری دادن به او که از سوی برخی بازیکنان ما انجام شد، بسیار بازتاب خوبی داشت.

این در کنار هم بودن مفهوم انسانی است، شما یک رقابتی دارید و کل ماجرا در قالب یک بازی است و وقتی که کار سخت می شود شما طرفداران به کناری می ایستید و با هم صحبت می کنید و ممکن است که حتی کار به دلداری دادن به یکدیگر برسد. این موارد یکی از آن ویژگی های بارز فوتبال است.

 

 

مخاطبان فوتبال، چه اسطوره ای را برای این بازی ترسیم کرده اند که حتی می توانند بر اساس آن اسطوره و به احترامش، در هر شرایطی حتی اگر دو کشور در حال خصم و جنگ با هم باشند، از در صلح وارد شوند؟

 

مفهوم انصاف و عدالت به عنوان یک مفهوم ابدی و ازلی که همه جا ساری و  جاری است می تواند ارجاع خوبی باشد، «فیفا» به عنوان متولی بازی فوتبال در دنیا و به عنوان سازمانی که حتی بیشتر از سازمان ملل عضو دارد، بسیار در مورد ورود سیاست و دخالت سیاست مداران در فوتبال حساس بوده و حتی پیش آمده است که مواردی از تعلیق کشورها برای حضور در رقابت های بین المللی را انجام دهد چون کشورهایی بوده اند که سیاستمداران شان در ورزش دخالت کرده اند؛ در نتیجه واقعا می شود این حق را به فیفا داد که با شدت حتی مضاعفی در این زمینه ها مراقبت کند.

 

Image result for ‫بازی ایران آمریکا‬‎

 

بازی منصفانه یا بازی جوانمردانه fair play اصلی ترین شعار فیفا است و این مراقبت از نفس بازی است، یعنی بازی که این همه پدیده های جانبی صلح آمیز با خودش دارد باید هم این گونه از آن پدیده ها مراقبت کند و همین امر در اقبال مخاطبان به فوتبال موثر است. مخاطبان فوتبال به عنوان یک انسان در مقابل یک پدیده و مفهوم و ارزش پذیرفته شده انسانی ارزش قایل اند.

 

پس زمانی که مفهوم بازی جوانمردانه را در فوتبال داریم طبیعی است که طرفداران فوتبال هم به این موضوع اقبال داشته باشند و همین می تواند ریسمان محکمی باشد که این همه طرفدار را کنار هم جمع می کند و حتی کشورهای متخاصم را در یک بازی فوتبال کنار هم می آورند. این همان چیزی است که فیفا دارد از آن مراقبت می کند و به نظر من تا زمانی که فوتبال به مفهوم سیاست آلوده نشده است، این قالب را دارد.

 

زمانی که رقابت فوتبالی تبدیل به دشمنی شود که البته معمولا هم نمی شود، از قالب بازی خارج شده و مفهوم بازی توسط افرادی مثل «هولیگان» ها تعریف می شود یعنی بازی بودن فوتبال نادیده گرفته و سبب می شود ارزش اولیه فوتبال کاسته شود. پس باید امیدوار بود که فوتبال همین طور به عنوان پدیده ای که می تواند در صلح بازی کند در میان انسان ها باشد و ما را به یکدیگر نزدیک کند.

 

گفت وگو از فاطمه فرامرزی

پایان پیام/248

نظرات

نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
ارسال

نظرات ارسال شده

سرخط خبرهای سرویس

برگرفته از کتاب «انسان ۲۵۰ ساله»

تدابیر رضوی برای خنثی کردن توطئه های خلیفه عباسی

مأمون نه تنها با حضور او نتوانسته معارضان شیعی خود را به خود خوش بین و دست و زبانِ تند آنان را از خود و خلافت خود منصرف سازد بلکه حتی علی بن موسی(ع)، مایه امان و اطمینان و تقویت روحیه آنان نیز شده است.

اخبار برگزیده شبستان