خبرگزاری شبستان

یکشنبه ۳ شهریور ۱۳۹۸

الأحد ٢٣ ذو الحجّة ١٤٤٠

Sunday, August 25, 2019

اللَّهُم کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن، صَلَواتُکَ علَیه و علی آبائِه، فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَه، وَلِیّاً وَ حَافِظاً و قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْنا، حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعا وَ تُمَتعَهُ فیها طَویلا" - خدایا، ولىّ‏ ات، حضرت حجّت بن الحسن، که درود تو بر او و بر پدرانش باد؛ در این لحظه و در تمام لحظات سرپرست و نگاهدار و راهبر و یارى گر و راهنما و دیدبان باش، تا او را به صورتى که خوشایند اوست، ساکن زمین گردانیده و مدّت زمان طولانى در آن بهره مند سازی

سرویس : اندیشه - علوم انسانی زمان :   ۱۳۹۷/۳/۲۱ - ۱۲:۲۱ شناسه خبر : ۷۱۰۳۶۵
مدیر حوزه های علمیه کشور:
اجتهاد تمدنی راه رسیدن به علوم انسانی اسلامی است
خبرگزاری شبستان: آیت الله اعرافی راهکار رسیدن به علوم انسانی اسلامی را نیز اجتهاد تمدنی دانست و تأکید کرد: بدون تردید اسلامی سازی علوم انسانی یکی از مهمترین نمادهای هم افزایی و ارتباط میان حوزه و دانشگاه است.

به گزارش گروه اندیشه خبرگزاری شبستان به نقل از مفتاح، آیت الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه های علمیه سراسر کشور در نشستی که از سوی دبیرخانه مفتاح برگزار شد، به بررسی نگاه تمدنی اسلام و تلاش انقلاب اسلامی ایران برای احیای این تمدن پرداخت و گفت: اسلام دین جامع و به تعبیر امروزی دین تمدنی است و تفاوت اسلام با ادیان دیگر حتی ادیان الهی نیز بر سر همین موضوع است.

 

وی افزود: البته در اسلام دو قرائت وجود دارد؛ قرائت ناصحیح، قرائت روشنفکران است که اسلام را دین حاشیه ای و بخشی برای بشر ترسیم می کند. یعنی بشر زندگی خود را دارد و اسلام نیز در بخشی از آن ورود می کند. در حالی که قرائت صحیح اسلام را دین حاشیه ای و بخشی بیان نمی کند. بلکه معتقد است اسلام دین تمدنی و جامع است. یعنی اسلام دینی است که شعاع آن تمام زندگی بشر را در بر می گیرد.

 

آیت الله اعرافی دین تمدنی را دینی دانست که دارای نظریه های عقلانی، بنیادی، فراگیر و با ظرفیت جهت دهی به همه ساحت های زندگی بشر است و تصریح کرد: در این دین امکان انطباق شرایط با حفظ خطوط اصلی وجود دارد و نظامات اجرایی زندگی بشر را هدایت می کند.

 

مدیر حوزه های علمیه سراسر کشور درباره شاخص های دین تمدنی بیان کرد: تمدن سازی و تمدنی بودن اندیشه اسلامی، دارای ویژگی های مختلفی است؛ نخست آنکه از زندگی بشر تبیین کاملی ارائه می دهد. چرا که هسته زیرساختی فکری – فلسفی دارد و زندگی بشر را به طور کامل و جامع معرفی می کند.

 

وی ادامه داد: دوم، در زندگی بشر ورود حداکثری دارد یعنی از سنت، کتاب و عقل بهره می برد، این گونه نیست که سنت و کتاب را جایگزین تجربه بشر قرار دهد. البته این ورود در جاهایی بسیاری کلی و در جاهایی بسیار جزئی است. سوم آنکه در ساحت های گوناگون منسجم و یکپارچه ورود می کند، یعنی اجزای تعالیم توصیفی و تجویزی در یک منظومه منسجم و نظام وار قرار می گیرد و بین آنها ناسازگاری وجود ندارد. حتی در ساحت های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی نیز دارای اندیشه منسجمی است.

 

استاد حوزه انعطاف پذیری در حین اثبات را شاخص چهارم اسلام تمدنی برشمرد و تاکید کرد: اسلام به دلیل فرامکانی و فرازمانی بودن در عین اثبات، انعطاف نیز دارد. دلیل این انعطاف در عین اثبات نیز ظرفیت و غنای بسیار بالای اسلام است.

 

وی اضافه کرد: پنجم، اسلام دین فراساحتی و فرادنیوی است، چون دینی می تواند جامع و تمدنی باشد که دنیا و آخرت را کنار یکدیگر قرار دهد. ششم، اسلام دین فرافردی است و برای اجتماع نیز برنامه دارد، هفتم آنکه اسلام دین فرانژادی و فرافرهنگی به معنای خاص فرهنگ است.

 

آیت الله اعرافی با بیان اینکه با نزول قرآن کریم اندیشه جدیدی در جامعه بشری مطرح شد، گفت: مسلما نشانه ای از نگاه تمدنی در ادیان ابراهیمی وجود داشته، ولی اسلام نگاه جامع تمدنی را مطرح کرد که دارای همبستگی، نظام مندی، یکپارچگی، ژرفا و بنیادی بودن است که این نگاه در هیچ یک از ادیان گذشته سابقه نداشت. اسلام تمدنی را مطرح کرد که میان دوگانه های مادیت و معنویت، فردیت و اجتماعیت، آخرت و دنیا، زندگی عادی و زندگی سلوکی و… جمع کرد.

 

رییس جامعه المصطفی(ص) العالمیه دینی را تمدنی دانست که بتواند حداقل در سه سطح «فکری»، «علمی» و «زندگی» ورود داشته باشد و گفت: دین تمدنی در تمامی این سطوح کلان سایه می افکند. تفاوت بنیادین انقلاب اسلامی با جهان غرب نیز به این سه سطح باز می گردد.

 

آیت الله اعرافی در ادامه سخنان خود اجتهاد را راه رسیدن به نگاه تمدنی اسلام برشمرد و تصریح کرد: اجتهاد رایج در حوزه های علمیه گرچه سرمایه و دستمایه قطعی رسیدن به این موضوع است، ولی کافی نیست، بلکه نیاز به عمق و ژرفای بیشتری دارد. اجتهاد ضمن استواری بر سنت های اصیل باید عمق بیشتری نیز داشته باشد.

 

وی اضافه کرد: البته ذخایر موجود در حوزه های علمیه شرط لازم و بی بدیل است و بدون اجتهاد ریشه دار سنتی و اصیل دستیابی به نظام جامع تمدنی اسلام امکان پذیر نیست ولی اجتهادی که صرفاً در دروس خارج ارائه می شود، کافی نیست. اکنون ۷۰۰ الی ۸۰۰ درس خارج در حوزه های علمیه برگزار می شود که سرمایه و ذخیره عظیمی است ولی تا زمانی که اجتهاد به عرصه های نو نپردازد، کافی نیست. به همین دلیل هنوز انقلاب اسلامی در مرحله نظریه پردازی جای کار دارد.

 

امام جمعه موقت قم برای اجتهاد استخراج کننده تمدن نیز ویژگی هایی برشمرد و تاکید کرد: اجتهاد زمانی تمدنی می شود که از ساختن منظومه های حکمی به سمت نظامات برود، منظور از نظام سازی این است که از درون احکام فقهی به قواعد بنیادی برسیم. اجتهاد متعارف که احکام را استنباط می کند دارای سابقه هزار ساله است، ولی اجتهاد نظام ساز اجتهادی است که برای آن منطق، قواعد، ابعاد و اضلاع تولید شود.

 

وی ابراز کرد: دومین شرط اجتهاد تمدنی این است که از گزاره های تجویزیات به سمت توصیفیات برود. البته این حد کافی نیست بلکه باید در مباحث کلامی و غیرکلامی (اقتصاد، سیاست، اجتماع، تفسیر و…) از تجویز به توصیف عمیق، غنی و وسیع برسیم.

 

آیت الله اعرافی راهکار رسیدن به علوم انسانی اسلامی را نیز اجتهاد تمدنی دانست و تأکید کرد: بدون تردید اسلامی سازی علوم انسانی یکی از مهمترین نمادهای هم افزایی و ارتباط میان حوزه و دانشگاه است. مراحل اجتهادی بر عهده حوزه است و بخش های دیگر بر عهده دانشگاه، و بخش هایی نیز باید با تعامل و هم افزایی میان این دو نهاد انجام شود. البته حوزه و دانشگاه هر دو نیازمند تحولاتی هستند تا به تمدن سازی نگاهی جامع و وسیع داشته باشند.

پایان پیام/9

نظرات

نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
ارسال

نظرات ارسال شده

سرخط خبرهای سرویس

مولف مجموعه قرآن‌شناسی بیان کرد

جهاد اکبر و مجاهدات معنوی؛ شرط حرکت در صراط مستقیم

حجت‌الاسلام صفوی با اشاره به ابعاد تحقق سبک زندگی قرآنی و قرار گرفتن در مسیر صراط مستقیم، گفت: کسانی که علم به حق یافته و دل‌هایشان با عنایات الهی و جهاد اکبر و مجاهدات معنوی مفتوح به درگاه الهی و منور به نور حق شده است، در این صراط قرار دارند.

اخبار برگزیده شبستان