خبرگزاری شبستان

جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷

الجمعة ١٦ جمادى الثانية ١٤٤٠

Friday, February 22, 2019

اللَّهُم کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن، صَلَواتُکَ علَیه و علی آبائِه، فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَه، وَلِیّاً وَ حَافِظاً و قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْنا، حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعا وَ تُمَتعَهُ فیها طَویلا" - خدایا، ولىّ‏ ات، حضرت حجّت بن الحسن، که درود تو بر او و بر پدرانش باد؛ در این لحظه و در تمام لحظات سرپرست و نگاهدار و راهبر و یارى گر و راهنما و دیدبان باش، تا او را به صورتى که خوشایند اوست، ساکن زمین گردانیده و مدّت زمان طولانى در آن بهره مند سازی

سرویس : اندیشه - علوم انسانی زمان :   ۱۳۹۷/۲/۲۹ - ۰۸:۵۰ شناسه خبر : ۷۰۵۷۷۰
ابراهیم فیاض در گفت وگو با شبستان//۲
دلیل انزوای خلاقیت های پژوهشی/چگونه پای استعمار علمی را به کشور باز می کنیم؟!
خبرگزاری شبستان: مراکز علمی غربی با ترویج بحث isi ادعا می کنند تنها آن چیزی که ما بیان می کنیم، علم است و باید از سوی ما مورد ارزیابی قرار گیرید. این همان معنای استعماری علمی است که محقق را در چارچوبی از قبل تعیین شده، تعریف می کند.

به گزارش خبرنگار اندیشه خبرگزاری شبستان: تحلیل بایسته های علمی و اجتماعی مورد نظر فرهنگ دینی و اسلامی و تشریح مختصات دستیابی به مناسبات ارزشی در پرتوی پرهیز از علوم وارداتی و همچنین تبیین جایگاه تحقیق و پژوهش در این عرصه، مقؤلاتی بودند که ما را بر آن داشتند تا گفت وگویی با دکتر ابراهیم فیاض، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران انجام دهیم که بخش دوم و پایانی آن را در ادامه می خوانید:

 

 

روش های آموزشی و پژوهشی ما در حال حاضر با چه معضلات و ناهنجاری هایی مواجه هستند؟ راهکارهای توسعه و تأثیرگذاری علمی در عرصه بین المللی را چگونه ارزیابی می نمایید؟

 

یکی از معضلات کنونی ما در سطوح و لایه های آموزش عالی، وجود رگه هایی از مناسبات ناصحیح سکولار است که باعث شده بعضاً استادان بدون تألیف و یا تحقیق و صرفاً از مجرای isi به کرسی های تدریس در دانشگاه ها راه بیابند. این رویکرد، خلاقیت ها و پژوهش های علمی را با چالش مواجه کرده است. در حال حاضر اشخاص صرفاً با توجه به چند مقاله منعکس شده در isi به درجه استادی نائل می گردند. این معنا همان اعتماد بدون ضابطه به غرب است که قبلاً بیان شد. در حال حاضر کشورهای موجود در محدوده جغرافیایی ایران، همانند پاکستان، از مختصات آموزشی خود پیروی می کنند و هیچ توجه ای به مناسبات غربی ندارند. اما متأسفانه در ایران اسلامی، جهان غرب به مَهد آمال مبدل شده و تمام مناسبات بر اساس همین رویکرد، پایه ریزی می شوند. هم اکنون بالاترین سطح در پزشکی گیاهی و بومی، در دانشگاه های کشور پاکستان در حال تحقیق است. حال چرا ما از این مختصات دور مانده ایم؟ سؤال مهمی است که دست اندرکاران نظام آموزشی می بایست به آن پاسخگو باشند. غرب زدگی و اعتماد به غرب با توجه به عهدشکنی های متعدد آنها نمی تواند نمودار خوبی در جهت توسعه و عزّت مندی ایران اسلامی باشد.

شاید به تحقیق بتوان بیان کرد که این عدم استقبال از تولیدات بومی و توسعه نامبارک صنعت مونتاژ و واردات بی رویه در ایران  و در طی این چند سال بعد از انقلاب اسلامی، از همین مجرا منبعث باشد که ما در تمامی دوره ها و بنا به مقتضیات زمانی، متوجه غرب بوده ایم و از توجه و برنامه ریزی در جهت توسعه صنعت های مولد و  درون زای داخلی، غافل مانده ایم. در دوان قبل از انقلاب، نظام شاهنشاهی با نگاهی سوسیالیستی سعی داشت با تزریق ارزاق رایگان در بین دانش آموزان، حس سوسیالیستی و ملّت خواهی خود را به نمایش بگذارد و با این رویکرد، امکان بهره مندی عادلانه مردم از مواد غذایی را فراهم آورد. بعد از انقلاب هم در دوره هایی این حس ناسیونالیسی مشاهده شد، چنان که توسعه اقتصادی را به قیمت تعدیل اقتصادی و فشار به اقشار ضعیف  اجرا کرد.

همین رویکرد در دولت های نهم و دهم و با موضوع تخصیص یارانه به توده های مردمی و در جهت بهره مندی همگانی از تغذیه، پیگیری شد که سوگمندانه این امر نیز به علت نابسامانی در مناسبات ارزی و پولی و همچنین عدم برنامه ریزی کارآمد، به مشکل و معضلی دیگر مبدل شد. می بایست در مسیر توسعه و ترویج عدالت اجتماعی این امر لحاظ می گشت که ثبات و پایداری اقتصادی و مالی و توجه به فرودستان در کنار ایستادگی در برابر زیاده خواهان است که می تواند چارچوب های سیاسی و اقتصادی اجتماعی را، از آسیب ها وآفات مصون نماید. متأسفانه تنها جایی که بحث عدالت اجتماعی پیگیری شد در پرداختی به اساتید دانشگاه و معلّمان بود که با پایین آوردن حقوق این افراد، سنگ بنای توسعه و تحقیق و آموزش کشور مورد هجمه قرار گرفت. بنده بر این باور هستم که اگر برنامه ریزان و متولیان اقتصادی، برنامه ای جامع و کاملی داشته باشند، می توانند با همین حجم نقدینگی ای که در دست مردم در جریان است و همچنین با مدیریت بازار ارز و جلب سرمایه های ارزی، جامعه را نسبت به تحریم های پیش آمده واکسینه نمایند. نقدینگی موجود می بایست در مدار اقتصادی و تولید و اشتغال حرکت کند نه این که با انباشت سرمایه و تراکم آن به صورت ارز و طلا در خانه ها، چرخ های اقتصادی کشور، قبل از اعمال تحریم، از ریل خارج شود.

 

جایگاه و نقش تحول در علوم انسانی را در پروسه خودکفایی و عدم وابستگی، چیست؟ نقش منابع و مجامع دینی را در این پروسه چگونه می بینید؟

 

یکی دیگر از معضلات علمی و دانشگاهی امروزی و با توجه به تأکیدات مکرر رهبری معظم(دامت برکاته) که می بایست مورد توجه متولیان قرار گیرد، بحث  تحول در علوم انسانی موجود و ایجاد علومی مبتنی بر شاخصه های فرهنگی و ملّی ایران اسلامی است.

علوم انسانی بشدت ضعیف و استعماری غرب که عمدتاً توسط سفارتخانه های آنها در ایران و در لایه های آموزشی ما رسوخ کرده، نهادهای مدنی و اجتماعی و سیاسی و اقتصادی کشور را دچار بحران نموده است. مراکز علمی غربی با ترویج بحث isi ادعا می نمایند تنها آن چیزی که ما بیان می کنیم، علم است و شما فقط می بایست در همان زمینه فعالیت کنید تا از سمت و سوی ما، مورد ارزیابی علمی قرار گیرید. این همان معنای استعماری علمی است که محقق و پژوهشگر را فقط در چارچوبی از قبل تعیین شده، تعریف می نماید. شاید ناگوارترین رویکردی که بعد از انقلاب اسلامی به وجود آمد همین مطلب باشد که اساتید دانشگاهی بعد از انقلاب، دیگر کمتر کتاب و تألیف منتشر می کنند و فقط منحصر شده اند در بحث های مقاله ای و نشر تحقیقات در مجلات خارجی!

سوگمندانه غالب مأخذهای کتاب های درسی ما، ترجمه غربی و اروپایی است. متأسفانه برخی دانشگاه های ما بعد از انقلاب در مقایسه با پیش از آن، بیشتر به منابع غربی وابستگی و تمایل یافته اند چنان که نقدهای مقام معظم رهبری در پاره ای از مناسبات، گواهی بر این مدعا است.

شورای انقلاب فرهنگی می بایست بِجد در برابر واردات اندیشه های غربی بایستد و جامعه را نسبت به اثرات مخرب القائات جهان سکولار غرب، واکسینه نماید. نکته دیگر در پروسه تحول در علوم انسانی، نقش و جایگاه حوزه های علّمیه و مراکز علمی دینی است. این مراکز می توانند با پرهیز از غرب گرایی و غرب زدگی و تمایل به علوم وارداتی و توجه به منابع متقن و مفید علوم اسلامی، همانند کتاب «بحارالانوار» که بحق می توان آن را دائره المعارف علوم اسلامی دانست، جامعه را از غوطه ور شدن در باورهای الحادی و ناثواب غربی مصون سازند. مرحوم علامه مجلسی(ره) با تألیف این اثر، چارچوب عقیدتی تشیع را بیان داشته است.

ما اکنون نیازمند ساختن و پرداختن افراد و محققانی همانند شهید مطهری(ره) و شهید بهشتی(ره) در حوزه های علّمیه هستیم و این رویکرد و توجه به مبانی ارزشی و اعتقادی، می تواند راهگشای ما در جهت توسعه و ترویج فرهنگ اسلامی ایرانی، در عرصه بین المللی باشد.

 

پایان پیام/376

نظرات

نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
ارسال

نظرات ارسال شده

سرخط خبرهای سرویس

حجت الاسلام رفیعی تشریح کرد

عملی که در حکم جنگ با خدا است

یک استاد اخلاق با بیان اینکه حفظ آبروی مومن از مهمترین حقوق الناس است، گفت: پیامبر(ص) به کعبه نگاه می کرد و می فرمود: «تو عظیمی اما مومن حرمت اش از تو بالاتر است». بسیاری از ما امروز در فضای مجازی با آبروی افراد بازی می کنیم و این حرب با خدا است.

اخبار برگزیده شبستان