خبرگزاری شبستان

جمعه ۲ تیر ۱۳۹۶

الجمعة ٢٨ رمضان ١٤٣٨

Friday, June 23, 2017

اللَّهُم کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن، صَلَواتُکَ علَیه و علی آبائِه، فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَه، وَلِیّاً وَ حَافِظاً و قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْنا، حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعا وَ تُمَتعَهُ فیها طَویلا" - خدایا، ولىّ‏ ات، حضرت حجّت بن الحسن، که درود تو بر او و بر پدرانش باد؛ در این لحظه و در تمام لحظات سرپرست و نگاهدار و راهبر و یارى گر و راهنما و دیدبان باش، تا او را به صورتى که خوشایند اوست، ساکن زمین گردانیده و مدّت زمان طولانى در آن بهره مند سازی

سرویس : اندیشه - عرفان های کاذب زمان :   ۱۳۹۳/۱۰/۴ - ۱۰:۰۶ شناسه خبر : ۴۲۴۵۳۴
حجت الاسلام رودگر در گفتگو با شبستان:
عرفان دکانی برای گریز از مسئولیت‌های سیاسی اجتماعی نیست
خبرگزاری شبستان: عرفان حقیقی سیاست گرا بوده و سیاست گریز نیست. عرفان به حوزه های مختلف سیاسی و اجتماعی ورود داشته و کسی حق ندارد به نام آن، از مسئولیت اجتماعی و سیاسی سر باز بزند بلکه عارف می تواند به سیاست رنگ معرفتی دهد.

خبرگزاری شبستان: با حجت ‌الاسلام محمد جواد رودگر، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفتگویی در خصوص راهکارهای تشخیص عرفان اصیل اسلامی از عرفان واره های دورغین انجام داده ایم؛ گفتگوی ما را با این استاد عرفان حوزه و دانشگاه می خوانید:

 

با توجه به اینکه امروز با جنبش های نوپدید و عرفان های کاذب در جامعه رو به رو هستیم و هر از چند گاهی شاهد سر برآوردن یک معنویت نوین، چگونه می توان عرفان ناب اسلامی را از سایر عرفان های کاذب و دروغین تمیز و تشخیص داد و از ورطه سقوط در آنها در امان ماند؟ به خصوص که این امور بیش از هر قشری، جوانان و نوجوانان را به کمین نشسته و تهدید می کند.

عرفان در حقیقت سلوک به سوی خدا و خدایی شدن و خداگونگی و تخلق به اخلاق الهی یافتن و به یک معنا نیز تجلی گاه اسماء جمال و جلال الهی گشتن است حال اگر فردی یا جریانی ما را به سمت عرفان و جریان معنوی فرا می خواند و در این فراخوان به جای اینکه آگاهی ما نسبت به عالم، آدم، هستی، خود، خدا، جامعه و جهان کمتر شود یا با آگاهی های ما در تعارض  باشد و احساس کنیم از نظر معنوی و سلوکی هم بیشتر طبیعت گرا شده ایم تا ماورایی، و بیشتر خودگرا تا خداگرا، و آن معنویت سابق را در قلب و جان خود یافت نمی کنیم، اینجاست که باید ایست کرد و توام با تامل و تفکر، بسنجیم به کجا می رویم؛ آیا به سمت معرفت افزایی می رویم یا از خدا دور شده و به انزوا کشیده می شویم.

 

در این راستا می توان شاخصه ها و مولفه هایی را ویژه عرفان اصیل اسلامی برشمرد که با تطبیق شرایط جریان های پیش رو با عرفان ناب دین، توان تشخیص درست و ناصحیح را از یکدیگر داشت؟

 بله، قطعا مطابق با معیارها و ملاک هایی می توان به لحاظ معرفتی و کارکردی عرفان صادق و کاذب را از یکدیگر تمیز داد.

نخستین برجستگی عرفان ناب اسلامی عبودیت است. عبودیت یعنی بنده و عبد خدا شدن و مطیع امر او بودن که نتیجه آن می شود امتثال امر الهی و اطاعت از او و تسلیم در برابر اوامر و نواهی و خداگونه شدن. بنابراین باید دید جریانی که کاری را امر یا نهی می کند، آیا ما را به سمت عبودیت و راز و نیاز و مطیع و منقاد بودن فرمان الهی سوق می دهد یا خیر.

دومین ویژگی نیز عقلانیت است. در حقیقت عرفان اسلامی با عقل فطری و عقل ناب سازگار است و آن حالت تمیز و تفکیک حقایق از اعتباریات و واقعیات از موهومات را مدد می دهد و دلیل و راهنمای انسان مومن است. اگر قرار باشد عرفانی با عقل در تضاد بوده و مانع رشد عقلی و استعدادها شود، مشخص خواهد شد، این جریان رو به انحطاط و سقوط پیش می رود. در حقیقت عرفانی که عقل گرا نیست و بلکه عقل گریز، و بالاتر عقل ستیز است، واقعی نخواهد بود. بنابراین عرفان باید مولفه های عقلانی داشته باشد و وقتی این ملاک ها را در درون خود ندارد، پیداست که نقایص و ضعف هایی دارد.

 

چه ویژگی های دیگری می توان برای عرفان راستینی که دین به منظور طی کردن راه حقیقت و سیر و سلوک معنوی و رسیدن به حق الیقین و علم الیقین و عین الیقین، توصیه می کند، برشمرد؟

شریعت گرایی مولفه دیگر عرفان ناب اسلامی است. این عرفان از انجام واجب و ترک حرام سرچشمه می گیرد و بر بنیاد آن بنا شده است. بنابراین اگر فردی به نام عرفان ما را از انجام واجبات دور کرده و به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به ترک واجب و انجام حرام، ما را وارد گناه کند، مشخص می شود این عرفان قصد دارد به بهانه ها و نام های مختلف ما را از شریعت دور کند.

 عرفان عملی اسلام از اساس بر بنیاد بایدها و نبایدهای شرعی نهفته است و این امور، برای ما حد و مرز مشخص می کنند. مثلا این که چه معامله ای انجام دهیم یا ندهیم، چه بپوشیم یا نپوشیم، در کدام کار ورود پیدا کنیم یا نکنیم و ... . لذا تمام اعمال و رفتار ما بر اساس یکسری کارکردهای منطقی و مبتنی بر مصالح و مفاسد شکل می گیرد در نتیجه آثار و نتایجی دارد که سازنده است. حال اگر عرفانی این گونه نباشد و مرزها در آن شکسته شود، پیداست این عرفان نیست بلکه نام عرفان را با خود به یدک می کشد.

در حقیقت عرفان اسلامی، عرفان زندگی ساز و زندگی پرداز است و به آن شکل و جهت می دهد. هدف والا تعیین می کند و در تعارض با آن نیست بلکه انس و الفت میان انسان با مردم، با خانواده، با اجتماع، با نزدیکان و ... برقرار کرده و گره گشایی می کند. این عرفان هرگز فرد را به انزوا و دوری از جامعه تشویق نمی کند و ارتباط ها را عاملی برا رشد، تلقی می کند. در این جریان زندگی هدفمند و معنادار شده و ساعات روز برای هر کاری اعم از امرار معاش، ارتباط با خود، ارتباط با خانواده و ارتباط با خدا، تقسیم بندی خاصی می یابد.

حال اگر عرفان واره ای ما را از این نوع زندگی جدا کرده و آن را تخریب کند، مشخص می شود این عرفان دروغین و کاذب است هر چند از نظر ظاهری برای مدتی کوتاه، آرامش و نشاط با خود همراه داشته باشد اما قطعا این آثار زودگذر و ناپایدار خواهد بود و با کوچکترین حرکتی به مخاطره خواهد افتاد.

در واقع عرفان ناب اسلامی هم درون گراست هم برون گرا؛ هم راز و نیازهای شبانه و سحرگاهی و حتی در حین کار و فعالیت اقتصادی روز را برمی تابد، هم روابط اجتماعی و انسانی. به عبارت دیگر عرفان اسلامی تنها خلوت و خلسه نیست بلکه با کار و فعالیت و تلاش نیز ارتباط مستقیم دارد همان طور که خداوند در قرآن کریم آیه 37 سوره نور مردان الهی و عرفانی را اینگونه معرفی می کند:" رِجالٌ لا تُلْهِیهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ وَ إِیتاءِ الزَّکاةِ؛ مردانى که نه تجارت آنها را از یاد خدا و بر پا داشتن نماز و اداى زکات باز مى‏دارد و نه خرید و فروش"، لذا مردان واقعی کسانی هستند که در عین حال به خدا فکر کرده و در جامعه نیز به خلق خدا کمک کرده و فعالیت می کنند و هیچ یک از این مرزها و اصول را نمی شکنند.

 

نسبت عرفان اصیل اسلامی با سیاست چگونه ترسیم می شود؟ آیا این دو نیز با یکدیگر سنخیتی دارند؟

بله یقینا؛ عرفان حقیقی سیاست گرا بوده و سیاست گریز نیست. یعنی عرفان به حوزه های مختلف سیاسی و اجتماعی ورود داشته و کسی حق ندارد به نام عرفان، از مسئولیت اجتماعی و سیاسی سر باز بزند بلکه عارف می تواند به سیاست رنگ معرفتی دهد.

پایان پیام/

پایان پیام/346

نظرات

نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
ارسال

نظرات ارسال شده

سرخط خبرهای سرویس

مبلغ بین المللی در گفت وگو با شبستان:

فضای مجازی را در تبلیغ دین نادیده گرفته ایم/به جای نشر، اندیشه ها را انبار می کنیم!

خبرگزاری شبستان: متاسفانه یا محتوا تولید نمی کنیم یا اگر تولید می کنیم از ظرفیت فضای مجازی برای تبلیغش استفاده نمی کنیم بلکه اندیشه خود را در انبارهایمان دپو می کنیم در حالی که این تفکر باید توزیع شود و بهترین فضای برای توزیع آن فضای مجازی است.

اخبار برگزیده شبستان